Brokkoliniň peýdasy

Gök önümleriň arasynda ýokumlylygy boýunça öňdäki orunlary eýeleýän brokkoli eýýäm iki müň ýyl mundan ozal hem adamlaryň ünsüni özüne çekipdir. Dünýä boýunça bu gök önümiň 200 töweregi görnüşi bar bolsa-da, olaryň diňe az sanly görnüşi ekin meýdanlarynda giňden ýetişdirilýär.

Italýan dilindäki «broccoli» sözi «gülläp oturan kelem şahajygy» diýen many bilen baglanyşdyrylýar. Onuň latynça ady «brachium» bolsa «şaha» diýen manyny berýär. Giňden tanalmazdan ozal bu gök önüm uzak wagtlap «italýan asparagasy» hökmünde hem tanalypdyr.

Brokkoli baradaky ilkinji ýazgylar b.e. I asyryna degişlidir. Rim alymy Pliniý ony aýratyn gymmatly ösümlikleriň biri hökmünde belläpdir. Brokkoli Italiýada giňden ösdürilip ýetişdirilip, soňra Ýewropanyň beýleki ýurtlaryna we dünýäniň dürli sebitlerine ýaýrapdyr.

Brokkoliniň 100 gramynda takmynan 34 kkal energiýa bar. Onuň düzüminde kaliý, mis, sink, C we K witaminleri, şeýle hem iýmit süýümleri bolýar. Kaliý bedendäki suw we elektrolit deňagramlylygyny saklamaga gatnaşýar, mis we sink bolsa organizmde dürli biologik prosesler üçin zerurdyr.

Dünýäde brokkoli öndürmekde Hytaý öňdäki orunlaryň birini eýeleýär. Şeýle hem Hindistan, Ispaniýa, Fransiýa, Italiýa, Türkiýe we Ysraýyl ýaly döwletlerde hem bu gök önüm köp mukdarda ösdürilip ýetişdirilýär.

Brokkoliniň düzümindäki iýmit süýümleri we beýleki peýdaly maddalar sagdyn iýmitlenişiň bir bölegi bolup biler. Ony yzygiderli we deňagramly iýmitlenişiň çäklerinde ulanmak ýürek-damar saglygyny, iýmit siňdiriş ulgamyny we umumy saglygy goldamaga ýardam edip biler.